Een gezin dat een woning in Diemen huurt mag, ondanks een huurachterstand van ruim 8.200 euro, toch voorlopig blijven wonen in het pand. De verhuurder wilde de woning via de rechtbank laten ontruimen, maar de rechter stelt dat het belang van de twee minderjarige kinderen die er wonen zwaarder weegt dan het financiële belang van de verhuurder. 

Het gezin bestaat uit een man, een vrouw en hun twee kinderen van 12 en 7 jaar oud. Sinds augustus 2018 huren ze de woning in Diemen, maar de afgelopen maanden liep de huurachterstand steeds verder op. Het gezin schikte betalingsregelingen en loste in mei van dit jaar 4000 euro aan schuld af, maar de schuld bedroeg in juni nog altijd ruim 8200 euro.

Coronaperiode

Volgens de man is de forse huurachterstand tot stand gekomen doordat hij sinds de coronaperiode te maken heeft gehad met tegenvallende inkomsten van zijn bedrijf, belastingschulden, een inbraak en het stopzetten van zijn uitkering.

In de rechtszaal liet de man weten zijn bedrijf te willen liquideren en dat hij zich onder bewind wil laten stellen. Dit is een vorm van financiële begeleiding waarbij een bewindvoerder zijn inkomen en uitgaven regelt.

Internationaal verdrag

De verhuurder eiste via de rechtbank betaling en ontruiming van het gezin vanwege de forse huurachterstand. Volgens de rechter staat de verhuurder in zijn recht om dat te eisen, maar moet de rechtbank ook de andere belangen afwegen. Een van die belangen is het belang van de twee minderjarige kinderen. 

In het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind staat dat dat belang zelfs een eerste overweging vormt. Omdat tijdens de zitting niet is gebleken dat de kinderen ergens anders terechtkunnen voor onderdak, is de rechter van mening dat het realistisch is dat de twee op straat belanden. Dat weegt volgens de rechter zwaarder dan het belang van de verhuurder. Daarbij speelt ook mee dat de man zich onder bewind wil laten stellen en er op die manier een oplossing wordt gevonden voor de huurachterstand.

Een jaar nadat Mysteryland aankondigde 2026 over te slaan, is nog altijd onduidelijk hoe het festival volgend jaar terugkeert. Volgens de organisatie heeft een nieuw team 'de nodige stappen gezet', maar concrete plannen worden nog niet gedeeld. Ook niet met lokale ondernemers. Zij missen dit weekend de extra inkomsten en wachten in spanning af.

Geen wereldberoemde dj's, geen bombastisch vuurwerk en geen tienduizenden festivalgangers. In het Haarlemmermeerse Bos, waar normaal gesproken rond deze tijd de laatste voorbereidingen voor Mysteryland in volle gang zijn, gebeurt er dit weekend niets.

"Het is stil", zegt ondernemer Jos Koeckhoven, terwijl hij zijn terrein laat zien. Zijn erf is tijdens Mysteryland onderdeel van het festivalterrein. Normaal gesproken zou hij de bedrijvigheid rond zijn bedrijf inmiddels flink merken. "Dan komen hier de hekken, de rijplaten, de toiletten, noem maar op."

Dit jaar blijft zijn land leeg. Financieel kan zijn bedrijf dat volgens hem prima opvangen, maar met enkele weken huurinkomsten per jaar, noemt hij Mysteryland wel 'een goede klant'. Daarin staat Koeckhoven volgens hem bepaald niet alleen. "Loonwerkers, bakkers, grondbezitters, boeren met stro, noem maar op. Er zijn echt heel wat mensen die er een graantje van meepikken."

Van de bakker tot de coffeeshop

Een paar kilometer verderop in het dorp, is het ontbreken van het festival op een heel andere manier merkbaar. Bakkerij Dijkzeul trekt normaal gesproken met drie bakfietsen over de camping om festivalgangers van ontbijt te voorzien. In één weekend gaan er zo'n vijfduizend croissants en drieduizend koppen koffie doorheen, "goed voor ongeveer een normale weekomzet", vertellen eigenaren René en Willemijn Dijkzeul.

Ook ondernemers die niet rechtstreeks voor Mysteryland werken, profiteren van de toestroom. Bij coffeeshop De Groene Gaper in Hoofddorp gaan ze de extra klanten missen. Volgens barmanager Silvio is de coffeeshop voor veel mensen een tussenstop op weg naar het terrein. "Normaal gesproken zie je in dit weekend wel echt even zo'n piekje." 

Behalve de extra klandizie mist hij ook de sfeer. "Het is toch een ander soort klant. Je merkt dat ze in een feeststemming zijn." 

Waarom slaat Mysteryland een jaar over?

Dat Mysteryland juist nu een pauze neemt, heeft volgens de organisatie te maken met de houdbaarheid van het huidige concept. Na corona zijn bijna alle evenementkosten volgens Mysteryland "zo goed als verdubbeld".

Dat de kosten opliepen was ook te merken aan de ticketprijzen. Voor een regulier weekendticket betaalden bezoekers in 2019 nog 120 euro. Bij de laatste editie in 2025 was dat 170 euro, een stijging van ruim veertig procent.

Een nieuw samengesteld team werkt inmiddels achter de schermen aan de toekomst van het festival, laat een woordvoerder weten. Volgens de organisatie zijn inmiddels "de nodige stappen gezet", maar wat er concreet gaat veranderen, wil Mysteryland nog niet zeggen. 

Ook op vragen van NH over de gevolgen van het tussenjaar voor ondernemers uit de Haarlemmermeer gaat de organisatie niet inhoudelijk in. De organisatie zegt pas naar buiten te treden zodra er meer bekend is over het nieuwe concept.

Festival werd steeds groter

In de jaren dat lokale ondernemers met Mysteryland meedraaiden, zagen zij het festival flink veranderen. Koeckhoven maakte van dichtbij mee hoe een eendaags evenement uitgroeide tot een meerdaags festival. Daarmee veranderden ook de eisen. "Als honderdduizend mensen een kaartje kopen, is dat toch wel anders dan wanneer tienduizend mensen een kaartje kopen", zegt hij. "Die mensen verwachten ook wat van je."

Ook bij Bakkerij Dijkzeul zagen ze die schaalvergroting. In de beginjaren waren volgens Willemijn Dijkzeul veel bedrijven uit de directe omgeving bij het festival betrokken. "Vroeger was het echt meer uit het dorp. De eerste paar jaar kende je eigenlijk al die cateraars wel. Ook lokale restaurants werden gevraagd."

Lees verder onder de afbeelding

Naarmate Mysteryland groter werd, zagen zij steeds meer grote bedrijven die op meerdere festivals actief zijn. Ook kwamen er volgens haar meer restricties op hoeveel de bakkerij zelf mocht aanbieden.

"Het voelde vroeger ook als familie. Als je er elk jaar weer terugkwam, dacht je: die mensen ken ik allemaal." Dat gevoel werd volgens haar de laatste jaren minder. Voor de bakkerij is het tussenjaar daardoor dubbel: "de extra omzet valt weg, maar de rust is ook wel even lekker."

Ook achter de schermen veranderde er veel bij de festivalorganisator. Koeckhoven vraagt zich af wat dat voor de toekomst van Mysteryland betekent. "Als het goed is zijn die Amerikaanse eigenaren investeerders en ik denk dat dat natuurlijk wel een beetje verschil maakt." Welke invloed de overname daadwerkelijk heeft op de nieuwe koers, weet hij niet. "Het is een gevoel."

Nog geen telefoontje voor volgend jaar

Voor de ondernemers is het voorlopig nog de vraag wat er in 2027 gebeurt. Koeckhoven heeft nog niets gehoord over een mogelijke nieuwe editie. Hij hoopt dat die er komt, en de lokale ondernemers weer een rol spelen.

Ook Bakkerij Dijkzeul heeft nog geen concreet contact gehad over volgend jaar. Na de laatste editie kregen Willemijn en René naar eigen zeggen wel te horen dat de organisatie hen graag twee jaar later weer zou zien, maar over de nieuwe plannen hebben ze sindsdien niets vernomen.  "Het wordt met elkaar gedragen. Iedereen weet dat we moeten zorgen dat het een geslaagde editie wordt."

Ook bij coffeeshop De Groene Gaper hopen ze volgend jaar de festivalgangers weer voorbij te zien komen. Silvio vindt dat Mysteryland inmiddels bij de gemeente hoort. "Als je het over Haarlemmermeer hebt, dan heb je het ook over Mysteryland."

Een jaar nadat Mysteryland aankondigde 2026 over te slaan, is nog altijd onduidelijk hoe het festival volgend jaar terugkeert. Volgens de organisatie heeft een nieuw team 'de nodige stappen gezet', maar concrete plannen worden nog niet gedeeld. Ook niet met lokale ondernemers. Zij missen dit weekend de extra inkomsten en wachten in spanning af.

Geen wereldberoemde dj's, geen bombastisch vuurwerk en geen tienduizenden festivalgangers. In het Haarlemmermeerse Bos, waar normaal gesproken rond deze tijd de laatste voorbereidingen voor Mysteryland in volle gang zijn, gebeurt er dit weekend niets.

"Het is stil", zegt ondernemer Jos Koeckhoven, terwijl hij zijn terrein laat zien. Zijn erf is tijdens Mysteryland onderdeel van het festivalterrein. Normaal gesproken zou hij de bedrijvigheid rond zijn bedrijf inmiddels flink merken. "Dan komen hier de hekken, de rijplaten, de toiletten, noem maar op."

Dit jaar blijft zijn land leeg. Financieel kan zijn bedrijf dat volgens hem prima opvangen, maar met enkele weken huurinkomsten per jaar, noemt hij Mysteryland wel 'een goede klant'. Daarin staat Koeckhoven volgens hem bepaald niet alleen. "Loonwerkers, bakkers, grondbezitters, boeren met stro, noem maar op. Er zijn echt heel wat mensen die er een graantje van meepikken."

Van de bakker tot de coffeeshop

Een paar kilometer verderop in het dorp, is het ontbreken van het festival op een heel andere manier merkbaar. Bakkerij Dijkzeul trekt normaal gesproken met drie bakfietsen over de camping om festivalgangers van ontbijt te voorzien. In één weekend gaan er zo'n vijfduizend croissants en drieduizend koppen koffie doorheen, "goed voor ongeveer een normale weekomzet", vertellen eigenaren René en Willemijn Dijkzeul.

Ook ondernemers die niet rechtstreeks voor Mysteryland werken, profiteren van de toestroom. Bij coffeeshop De Groene Gaper in Hoofddorp gaan ze de extra klanten missen. Volgens barmanager Silvio is de coffeeshop voor veel mensen een tussenstop op weg naar het terrein. "Normaal gesproken zie je in dit weekend wel echt even zo'n piekje." 

Behalve de extra klandizie mist hij ook de sfeer. "Het is toch een ander soort klant. Je merkt dat ze in een feeststemming zijn." 

Waarom slaat Mysteryland een jaar over?

Dat Mysteryland juist nu een pauze neemt, heeft volgens de organisatie te maken met de houdbaarheid van het huidige concept. Na corona zijn bijna alle evenementkosten volgens Mysteryland "zo goed als verdubbeld".

Dat de kosten opliepen was ook te merken aan de ticketprijzen. Voor een regulier weekendticket betaalden bezoekers in 2019 nog 120 euro. Bij de laatste editie in 2025 was dat 170 euro, een stijging van ruim veertig procent.

Een nieuw samengesteld team werkt inmiddels achter de schermen aan de toekomst van het festival, laat een woordvoerder weten. Volgens de organisatie zijn inmiddels "de nodige stappen gezet", maar wat er concreet gaat veranderen, wil Mysteryland nog niet zeggen. 

Ook op vragen van NH over de gevolgen van het tussenjaar voor ondernemers uit de Haarlemmermeer gaat de organisatie niet inhoudelijk in. De organisatie zegt pas naar buiten te treden zodra er meer bekend is over het nieuwe concept.

Festival werd steeds groter

In de jaren dat lokale ondernemers met Mysteryland meedraaiden, zagen zij het festival flink veranderen. Koeckhoven maakte van dichtbij mee hoe een eendaags evenement uitgroeide tot een meerdaags festival. Daarmee veranderden ook de eisen. "Als honderdduizend mensen een kaartje kopen, is dat toch wel anders dan wanneer tienduizend mensen een kaartje kopen", zegt hij. "Die mensen verwachten ook wat van je."

Ook bij Bakkerij Dijkzeul zagen ze die schaalvergroting. In de beginjaren waren volgens Willemijn Dijkzeul veel bedrijven uit de directe omgeving bij het festival betrokken. "Vroeger was het echt meer uit het dorp. De eerste paar jaar kende je eigenlijk al die cateraars wel. Ook lokale restaurants werden gevraagd."

Lees verder onder de afbeelding

Naarmate Mysteryland groter werd, zagen zij steeds meer grote bedrijven die op meerdere festivals actief zijn. Ook kwamen er volgens haar meer restricties op hoeveel de bakkerij zelf mocht aanbieden.

"Het voelde vroeger ook als familie. Als je er elk jaar weer terugkwam, dacht je: die mensen ken ik allemaal." Dat gevoel werd volgens haar de laatste jaren minder. Voor de bakkerij is het tussenjaar daardoor dubbel: "de extra omzet valt weg, maar de rust is ook wel even lekker."

Ook achter de schermen veranderde er veel bij de festivalorganisator. Koeckhoven vraagt zich af wat dat voor de toekomst van Mysteryland betekent. "Als het goed is zijn die Amerikaanse eigenaren investeerders en ik denk dat dat natuurlijk wel een beetje verschil maakt." Welke invloed de overname daadwerkelijk heeft op de nieuwe koers, weet hij niet. "Het is een gevoel."

Nog geen telefoontje voor volgend jaar

Voor de ondernemers is het voorlopig nog de vraag wat er in 2027 gebeurt. Koeckhoven heeft nog niets gehoord over een mogelijke nieuwe editie.

Ook Bakkerij Dijkzeul heeft nog geen concreet contact gehad over volgend jaar. Na de laatste editie kregen Willemijn en René naar eigen zeggen wel te horen dat de organisatie hen graag twee jaar later weer zou zien, maar over de nieuwe plannen hebben ze sindsdien niets vernomen.

Koeckhoven hoopt in ieder geval dat het festival terugkeert. Niet alleen vanwege de inkomsten voor zijn eigen bedrijf. Volgens hem is door de jaren heen een mooie samenwerking ontstaan tussen het festival, ondernemers, omwonenden en de gemeente. "Het wordt met elkaar gedragen. Iedereen weet dat we moeten zorgen dat het een geslaagde editie wordt."

Ook bij De Groene Gaper hopen ze volgend jaar de festivalgangers weer voorbij te zien komen. Silvio vindt dat Mysteryland inmiddels bij de gemeente hoort. "Als je het over Haarlemmermeer hebt, dan heb je het ook over Mysteryland."

Om over CORONA te praten

Schoonmakers uit het hele land komen vandaag naar Schiphol om actie te voeren. Ze staken vanwege de vastgelopen onderhandelingen over een nieuwe schoonmaak-cao.  

De schoonmakers vragen Schiphol om zich achter de eisen van de schoonmakers te scharen. "Wij houden Nederland schoon. Wij zijn onmisbaar. En daar willen ze niet voor betalen", roept een van de actievoerders op het podium.

De landelijke staking duurt twee dagen. Donderdag wordt er gestaakt bij de NS. De actievoerders komen uit verschillende delen van het land en werken voor verschillende schoonmaakbedrijven. Hoeveel schoonmakers op Schiphol zelf het werk neerleggen, is niet bekend.

De staking is op Schiphol omdat de luchthaven een van de grootste opdrachtgevers is van schoonmaakbedrijven. "De bazen verschuilen zich achter de opdrachtgevers, schandalig!", klinkt er vanaf het podium. De FNV wil daarom dat Schiphol zijn invloed gebruikt om druk uit te oefenen op die bedrijven. 

Zwaar werk

Veel schoonmakers benadrukken dat hun werk zwaar is. Eén van hen werkt bij de D-Pier op Schiphol, waar dagelijks grote aantallen passagiers komen. "Mensen gooien alles op de grond, ze hebben geen respect. Dat is best moeilijk voor ons. We doen het werk graag, want we willen graag helpen om de luchthaven schoon te maken. Maar nu moet Schiphol ons ook helpen", vertelt Elena.

Uitkering bij ziekte

De schoonmakers zijn onder meer boos over de voorgenomen afspraken over het ziektegeld. Werknemers die korter dan zes jaar in de sector werken zouden bij ziekte nog maar 85 procent van hun loon krijgen. 

Schiphol heeft veel nieuwe schoonmakers aangenomen de afgelopen jaren, omdat er in coronatijd veel schoonmakers werden ontslagen vanwege te weinig werk. 

"Waarom is het nodig om gestraft te worden bij ziek zijn? We hebben nu al lage lonen", zegt Sandra, die op de C-pier schoonmaakt. "Stop met straffen!" Haar collega Glenn is het met haar eens: "Het leven is al zo duur! Waarom is het nodig om gestraft te worden als je ziek bent?"

Reactie Schiphol

Schiphol reageert op het podium op de schoonmakers: "Het is duidelijk dat wij geen onderdeel zijn van die onderhandeltafel. En wij vinden het wel heel belangrijk dat wat er dan ook besproken en besloten wordt, dat ook hier wordt toegepast", aldus HR-directeur Esmé Valk van Schiphol.

Ruim tweehonderd vaste gasten, vrienden en oud-medewerkers kwamen gisteren naar snackbar Kwalitaria Zijdelwaard om afscheid te nemen van de overleden eigenaar Joop Vet. De geliefde snackbarhouder stond in Uithoorn bekend als een harde werker en betrokken ondernemer die altijd klaarstond voor een ander. 

''Hij hoefde niet rijk te worden, zei hij altijd. Met zijn gezin was hij al rijk'', vertelt dochter Priscilla, terwijl de zaak van haar ouders zich langzaam vult met mensen van heinde en verre die Joop de laatste eer komen bewijzen. Onder het genot van koffie en schalen vol gefrituurde snacks delen zij hun herinneringen aan de geliefde snackbarhouder, die 66 jaar is geworden.

Een stel is speciaal vanuit Texel naar Uithoorn gekomen om afscheid te nemen. Ze omschrijven Joop en Sandra Vet als warme, goede mensen die altijd voor anderen klaarstaan. ''Hij had zo’n positieve energie. Het is echt onbegrijpelijk dat dit is gebeurd.''

Oprecht mens

Ook zijn oprechte belangstelling is veel bezoekers bijgebleven. ''Mijn moeder had alzheimer en toch bleef hij altijd vragen hoe het met haar ging'', vertelt een van hen.

Een andere vaste klant haalt herinneringen op aan haar favoriete bestelling: ''Ik vond de balletjes altijd zo lekker.'' Bij een andere bezoeker overheerst vooral het verdriet. ''Ik vind het heel erg'', zegt ze geëmotioneerd. ''Ik schiet er bijna van vol.''

Personeel werd familie

Ook voor het personeel was Joop veel meer dan alleen een baas. Een medewerker begon op haar vijftiende in de zaak. ''Joop was een heel gezellige baas. En het personeel is gewoon mijn familie geworden.''

Ze herinnert zich vooral het dollen en de grappen op de werkvloer. Soms werd er zelfs met eieren gegooid. Ook zijn vaste gewoontes worden gemist: zijn broodje kroket met kaas, een broodje speculaas en het kopje koffie dat vaak maar voor de helft werd opgedronken.

Weldoener in Uithoorn

Samen met zijn vrouw Sandra zette Joop zich volop in voor anderen. Tijdens een tropische zomerdag deelden zij gratis ijsjes uit aan de ouderen van woonzorgcentrum Het Hoge Heem. In de coronacrisis staken ze de bewoners en verzorgers opnieuw een hart onder de riem met tweehonderd kroketten.

Volgens dochter Priscilla zette haar vader zichzelf altijd op de laatste plaats. ''Hij leefde voor zijn familie, zijn vrienden en voor de liefde. Hij vond het fijn om voor andere mensen te zorgen.''

Vanaf september weer open

Eind mei werd bij Joop kanker met uitzaaiingen geconstateerd. Daarna ging zijn gezondheid snel achteruit. De familie verzorgde hem in zijn laatste periode zelf. ''Hij is gegaan als een strijder'', vertelt Priscilla. ''Dat was mijn vader: een vechter.''

Ze zal vooral zijn grapjes en adviezen missen. ''Hij zei altijd: ‘Het komt goed. En ook als het niet goed komt, komt het toch weer goed.’ Dat begreep ik nooit. Maar nu wel."

De familie neemt voorlopig de tijd om te rouwen. Vanaf 1 september willen zij de zaak weer openen. ''Ik weet zeker dat hij daar heel veel steun uit zou halen'', zegt Priscilla. 

Voor een totale zonsverduistering had Rian van der Weiden uit Alkmaar flink wat kilometers over. Hij reisde maar liefst 1.700 kilometer naar het Spaanse León, waar hij de maan volledig voor de zon zag schuiven.

Het was alweer de derde totale zonsverduistering die Rian van der Weiden meemaakte. In de buurt van de Noord-Spaanse stad vertelt hij aan onze mediapartner Streekstad Centraal dat hij diep onder de indruk is. "Het is echt fantastisch", zegt hij met tranen in zijn ogen.

Vooral de paar minuten waarin de zon volledig werd bedekt, maakte indruk. Dan werd ook de corona van de zon zichtbaar.

Vogels stopten met zingen

Tijdens de verduistering werd het pikdonker en reageerde ook de natuur. Vogels stopten met zingen, mieren gingen terug naar hun nest en volgens Van der Weiden daalde de temperatuur met zo'n vijf graden.

De Alkmaarder denkt alweer aan zijn volgende eclipsreis. Die gaat naar Luxor in Egypte, waar de totaliteit bijna 6,5 minuut duurt. Daarna staat Australië op zijn verlanglijst. "Maar dat heb ik thuis nog niet verteld."

Voor een totale zonsverduistering had Rian van der Weiden uit Alkmaar flink wat kilometers over. Hij reisde maar liefst 1.700 kilometer naar het Spaanse León, waar hij de maan volledig voor de zon zag schuiven.

Het was alweer de derde totale zonsverduistering die Rian van der Weiden meemaakte. In de buurt van de Noord-Spaanse stad vertelt hij aan onze mediapartner Streekstad Centraal dat hij diep onder de indruk is. "Het is echt fantastisch", zegt hij met tranen in zijn ogen.

Vooral de paar minuten waarin de zon volledig werd bedekt, maakte indruk. Dan werd ook de corona van de zon zichtbaar.

Vogels stopten met zingen

Tijdens de verduistering werd het pikdonker en reageerde ook de natuur. Vogels stopten met zingen, mieren gingen terug naar hun nest en volgens Van der Weiden daalde de temperatuur met zo'n vijf graden.

De Alkmaarder denkt alweer aan zijn volgende eclipsreis. Die gaat naar Luxor in Egypte, waar de totaliteit bijna 6,5 minuut duurt. Daarna staat Australië op zijn verlanglijst. "Maar dat heb ik thuis nog niet verteld."

Voor een totale zonsverduistering had Rian van der Weiden uit Alkmaar flink wat kilometers over. Hij reisde maar liefst 1.700 kilometer naar het Spaanse León, waar hij de maan volledig voor de zon zag schuiven.

Het was alweer de derde totale zonsverduistering die Rian van der Weiden meemaakte. In de buurt van de Noord-Spaanse stad vertelt hij aan onze mediapartner Streekstad Centraal dat hij diep onder de indruk is. "Het is echt fantastisch", zegt hij met tranen in zijn ogen.

Vooral de paar minuten waarin de zon volledig werd bedekt, maakte indruk. Dan werd ook de corona van de zon zichtbaar.

Vogels stopten met zingen

Tijdens de verduistering werd het pikdonker en reageerde ook de natuur. Vogels stopten met zingen, mieren gingen terug naar hun nest en volgens Van der Weiden daalde de temperatuur met zo'n vijf graden.

De Alkmaarder denkt alweer aan zijn volgende eclipsreis. Die gaat naar Luxor in Egypte, waar de totaliteit bijna 6,5 minuut duurt. Daarna staat Australië op zijn verlanglijst. "Maar dat heb ik thuis nog niet verteld."

Voor een totale zonsverduistering had Rian van der Weiden uit Alkmaar flink wat kilometers over. Hij reisde maar liefst 1.700 kilometer naar het Spaanse León, waar hij de maan volledig voor de zon zag schuiven.

Het was alweer de derde totale zonsverduistering die Rian van der Weiden meemaakte. In de buurt van de Noord-Spaanse stad vertelt hij aan onze mediapartner Streekstad Centraal dat hij diep onder de indruk is. "Het is echt fantastisch", zegt hij met tranen in zijn ogen.

Vooral de paar minuten waarin de zon volledig werd bedekt, maakte indruk. Dan werd ook de corona van de zon zichtbaar.

Vogels stopten met zingen

Tijdens de verduistering werd het pikdonker en reageerde ook de natuur. Vogels stopten met zingen, mieren gingen terug naar hun nest en volgens Van der Weiden daalde de temperatuur met zo'n vijf graden.

De Alkmaarder denkt alweer aan zijn volgende eclipsreis. Die gaat naar Luxor in Egypte, waar de totaliteit bijna 6,5 minuut duurt. Daarna staat Australië op zijn verlanglijst. "Maar dat heb ik thuis nog niet verteld."

De Westfriese Folklore in Schagen gaat morgen niet door vanwege de verwachte hitte. Het middagprogramma was al afgelast, maar om de dieren te beschermen schrapt de organisatie nu toch de hele optocht. 

Vooral morgenmiddag wordt het warm: dan stijgen de temperaturen tot ver boven de 30 graden. "In Schagen wordt het naar verwachting 34 graden", zegt Rienk Mud, voorzitter van de Westfriese Folklore. 

Op donderdagochtend is in de zomermaanden een traditionele optocht door Schagen, in de middag gevolgd door een programma in een bepaald thema. Morgen zou het de dag van het kind zijn, met diverse oude kinderspelen als zaklopen, hoepelen, steltlopen en tollen.

Het middagprogramma was vanwege de hitte al gecanceld, legt Mud uit. "We hoopten de optocht te kunnen redden, maar het is niet verantwoord om door te gaan."

De organisatie heeft een hitteprotocol: bij temperaturen boven de 30 graden wordt alles afgelast. "Dit was eigenlijk een grensgeval, omdat het in de ochtend nog relatief koel is. Maar het probleem is dat de dieren na de optocht nog niet thuis zijn", zegt Mud.

Bloedheet voor paarden in trailers

"Ze moeten eerst terug naar museum Vreeburg waar ze worden afgespannen, en daarna gaan ze in trailers naar huis. Maar dan is het bloedheet en dat willen we de dieren niet aandoen." 

Het is niet voor het eerst dat de Westfriese Folklore wordt afgelast vanwege de warmte. In 2022 sneuvelde het middagprogramma en in 2018 én 2019 werd de hele dag afgeblazen. Sinds de coronapandemie is het niet meer voorgekomen dat de hele Folklore werd afgelast.

De wekelijkse markt in Schagen gaat morgen wel door.

Een enorme jungle in een klein appartementje. Dat is de beste beschrijving van de woning van de Haarlemse Jessie (43). De geboren Chinese verzamelde de afgelopen jaren honderden kamerplanten in haar huis aan de Zomerkade. "Het begon allemaal met een stekje van mijn tante." Maar wie geeft al die planten water tijdens haar vakantie?

Jessie is financieel analist en werkt bij een bedrijf in Hoofddorp. Dertien jaar geleden verhuisde ze vanuit Shanghai naar Nederland. Ze woont nu aan de Zomerkade aan de rand van het centrum van Haarlem. 

Een heuse jungle

Wie langs haar woning loopt, kan eigenlijk niet om de verzameling planten en plantjes heen. De ramen zijn gevuld met stellingen met vetplanten, cactussen, hangplantjes en wat er nog meer groeit en bloeit. 'Welkom in mijn jungle' staat te lezen op een briefje aan het raam.

Eenmaal binnen is het daadwerkelijk een jungle. Alle wanden zijn gevuld met kasten en planken vol kamerplanten. In een vitrinekast staan rijen en rijen potjes met minuscule vetplanten. Alles ademt groen, op de drie katten na: die zijn zwart en rood. 

"Ik kocht dit appartement tien jaar geleden en met een eigen woning heb je wat meer vrijheid om te doen wat je wilt. Ik was al een tijdje gek op planten. Toen ik hier kwam wonen, versierde ik de salontafel helemaal met bloemen."

Het eerste stekje

De plantenobsessie begon pas daarna, vertelt Jessie. "Mijn tante woont in België. Zij had al veel planten en van haar kreeg ik een stekje van een soort grasachtige plant. Daarmee is het allemaal begonnen."

"Wat later was ik met een collega op een markt in Amsterdam. Daar gaven ze aan het einde van de dag gratis planten weg. Ik heb er een meegenomen en daar heb ik stekjes van geknipt. Toen leerde ik dat je iets van niets kunt maken: het groeide allemaal goed!"

De verzamelwoede van Jessie raakte in een stroomversnelling tijdens de coronaperiode. Door de lockdown kwam ze noodgedwongen thuis te zitten. "Toen heb ik een glazen vitrinekast voor nieuwe plantjes besteld en daar luchtgaten en verlichting in gemaakt. Vervolgens kwamen er nog allerlei wandplanken bij."

'Zelf verbaasd'

Met een grote lach: "Uiteindelijk was ik zelf ook verbaasd hoeveel planten er hier nu staan. De laatste tijd werk ik weer veel vanuit huis. Als een online vergadering dan niet zo leuk is, heb ik altijd de rust van al het groen."

Jessie deelt haar ervaringen op haar Instagramaccount. Ze heeft er inmiddels een kleine vijfduizend volgers.

"Dat begon drie jaar geleden met een simpel filmpje. Ik vind het leuk om mijn plantenavonturen te delen en ik hoop dat mijn enthousiasme overslaat op andere mensen. Je hoeft echt geen honderden planten te hebben. Het is leuk af en toe iets toe te voegen en voor je het weet, bouw je een mooie verzameling op." 

'Haarlem is gezellig'

"Haarlem is een fijne stad. Amsterdam is me te groot, daar voel ik me minder op mijn gemak. Hier is het gezelliger, meer een dorp. Ik liep laatst naar de supermarkt en kwam een vrouw tegen die vroeg of ik in dat huis met de plantjes woon. We hadden een leuk gesprek."

De grote vraag is uiteraard: wie geeft de plantjes water als Jessie op vakantie is? En daar schieten haar volgers op Instagram te hulp.

"Tussen de volgers zitten ook wat buurtbewoners. Ik ga binnenkort drie weken naar China. Dan verdeel ik het water geven over die vrienden. En uiteraard verzorg ik hun planten als zij weg zijn. Het is best een klus, maar veel planten hebben een druppelaar en er zitten ook planten tussen die maar eens in de week water nodig hebben."

Een enorme jungle in een klein appartementje. Dat is de beste beschrijving van de woning van de Haarlemse Jessie (43). De geboren Chinese verzamelde de afgelopen jaren honderden kamerplanten in haar huis aan de Zomerkade. "Het begon allemaal met een stekje van mijn tante." Maar wie geeft al die planten water tijdens haar vakantie?

Jessie is financieel analist en werkt bij een bedrijf in Hoofddorp. Dertien jaar geleden verhuisde ze vanuit Shanghai naar Nederland. Ze woont nu aan de Zomerkade aan de rand van het centrum van Haarlem. 

Een heuse jungle

Wie langs haar woning loopt, kan eigenlijk niet om de verzameling planten en plantjes heen. De ramen zijn gevuld met stellingen met vetplanten, cactussen, hangplantjes en wat er nog meer groeit en bloeit. 'Welkom in mijn jungle' staat te lezen op een briefje aan het raam.

Eenmaal binnen is het daadwerkelijk een jungle. Alle wanden zijn gevuld met kasten en planken vol kamerplanten. In een vitrinekast staan rijen en rijen potjes met minuscule vetplanten. Alles ademt groen, op de drie katten na: die zijn zwart en rood. 

"Ik kocht dit appartement tien jaar geleden en met een eigen woning heb je wat meer vrijheid om te doen wat je wilt. Ik was al een tijdje gek op planten. Toen ik hier kwam wonen, versierde ik de salontafel helemaal met bloemen."

Het eerste stekje

De plantenobsessie begon pas daarna, vertelt Jessie. "Mijn tante woont in België. Zij had al veel planten en van haar kreeg ik een stekje van een soort grasachtige plant. Daarmee is het allemaal begonnen."

"Wat later was ik met een collega op een markt in Amsterdam. Daar gaven ze aan het einde van de dag gratis planten weg. Ik heb er een meegenomen en daar heb ik stekjes van geknipt. Toen leerde ik dat je iets van niets kunt maken: het groeide allemaal goed!"

De verzamelwoede van Jessie raakte in een stroomversnelling tijdens de coronaperiode. Door de lockdown kwam ze noodgedwongen thuis te zitten. "Toen heb ik een glazen vitrinekast voor nieuwe plantjes besteld en daar luchtgaten en verlichting in gemaakt. Vervolgens kwamen er nog allerlei wandplanken bij."

'Zelf verbaasd'

Met een grote lach: "Uiteindelijk was ik zelf ook verbaasd hoeveel planten er hier nu staan. De laatste tijd werk ik weer veel vanuit huis. Als een online vergadering dan niet zo leuk is, heb ik altijd de rust van al het groen."

Jessie deelt haar ervaringen op haar Instagramaccount. Ze heeft er inmiddels een kleine vijfduizend volgers.

"Dat begon drie jaar geleden met een simpel filmpje. Ik vind het leuk om mijn plantenavonturen te delen en ik hoop dat mijn enthousiasme overslaat op andere mensen. Je hoeft echt geen honderden planten te hebben. Het is leuk af en toe iets toe te voegen en voor je het weet, bouw je een mooie verzameling op." 

'Haarlem is gezellig'

"Haarlem is een fijne stad. Amsterdam is me te groot, daar voel ik me minder op mijn gemak. Hier is het gezelliger, meer een dorp. Ik liep laatst naar de supermarkt en kwam een vrouw tegen die vroeg of ik in dat huis met de plantjes woon. We hadden een leuk gesprek."

De grote vraag is uiteraard: wie geeft de plantjes water als Jessie op vakantie is? En daar schieten haar volgers op Instagram te hulp.

"Tussen de volgers zitten ook wat buurtbewoners. Ik ga binnenkort drie weken naar China. Dan verdeel ik het water geven over die vrienden. En uiteraard verzorg ik hun planten als zij weg zijn. Het is best een klus, maar veel planten hebben een druppelaar en er zitten ook planten tussen die maar eens in de week water nodig hebben."

De pijnkliniek Excellent Care Clinics in Velsen-Noord mag long covidpatiënten niet langer het middel lidocaïne geven. Het middel is volgens de zorginspectie niet goedgekeurd voor behandeling van deze groep patiënten. Daarnaast oordeelt de inspectie dat er op meerdere punten niet is voldaan aan goede zorg. "Een risico voor de patiëntveiligheid."

Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De commerciële kliniek krijgt drie maanden om te stoppen met het niet-geregistreerde middel. Die tijd krijgt de zorginstelling "om mensen goed te kunnen informeren, maar vooral om het af te bouwen".

Injecties thuis en in de kliniek

Excellent Care Clinics is gespecialiseerd in pijnbehandeling. Lidocaïne wordt daar al jaren voor gebruikt en dat is toegestaan. Artsen van de kliniek stellen dat ook patiënten met long covid er baat bij hebben. Ruim honderd mensen kregen het middel de afgelopen jaren. 

De behandelde patiënten moesten tot vier keer per dag zelf thuis lidocaïne-HP-β-CD inspuiten. Iedere zes weken kregen ze in de kliniek een injectie met lidocaïnehydrochloride. Volgens de kliniek werden hun klachten hiervan minder erg.

Geen toestemming 

Omdat lidocaïne niet is goedgekeurd voor het behandelen van long covidpatiënten, valt het middel buiten de reguliere zorg. Een onafhankelijke toetsingscommissie had toestemming moeten geven, en dat is niet gebeurd. Om die reden onderzocht de IGJ of de kliniek goede zorg heeft geleverd. 

Excellent Care Clinics heeft volgens IGJ op meerdere punten niet voldaan aan de normen voor goede zorg. Volgens de inspectie is de effectiviteit en de veiligheid en de veiligheid van het middel niet goed aangetoond. Ook zouden patiënten onvoldoende informatie hebben gekregen over de behandeling, de risico’s en het feit dat het om een niet-reguliere behandeling gaat. "Hierdoor bestaat een risico voor de patiëntveiligheid."

Binnenkort wordt besloten of de kliniek de regels voor medisch-wetenschappelijk onderzoek heeft overtreden. Dit staat los van het onderzoek van de inspectie.

Zaak tegen toetsingscommissie

De kliniek zegt dat de toestemming niet nodig was. De instelling vindt dat de toetsingscommissie, de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO), zijn boekje te buiten is gegaan.

Na kritiek van de commissie zouden ook andere instanties, waaronder de IGJ, negatief zijn geworden. Daarom wil de kliniek een rechtszaak aanspannen tegen de toetsingscommissie.

Bijwerkingen en belangenverstrengeling

De IGJ zegt dat de mensen die lidocaïne kregen relatief veel bijwerkingen hebben gemeld. Ook vindt de inspectie dat sprake is van belangenverstrengeling. Bestuurders van de kliniek hebben de patenten op de gebruikte vorm van lidocaïne, en hebben dus een zakelijk belang bij de uitkomsten van het onderzoek.

'Valse hoop'

Een artikel over de behandeling met lidocaïne verscheen in december in het wetenschappelijke blad eClinicalMedicine, met hulp van onderzoekers van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. De studie kreeg veel kritiek. Zo was er geen controlegroep die het middel niet kreeg. Daardoor is niet zeker dat de lidocaïne ervoor zorgde dat de toestand van de proefpersonen vooruitging.

Het Geneesmiddelenbulletin waarschuwde voor "valse hoop". Daarom hebben de VU-onderzoekers hun artikel teruggetrokken.

De pijnkliniek Excellent Care Clinics in Velsen-Noord mag long covidpatiënten niet langer het middel lidocaïne geven. Het middel is volgens de zorginspectie niet goedgekeurd voor behandeling van deze groep patiënten. Daarnaast oordeelt de inspectie dat er op meerdere punten niet is voldaan aan goede zorg. "Een risico voor de patiëntveiligheid."

Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

De commerciële kliniek krijgt drie maanden om te stoppen met het niet-geregistreerde middel. Die tijd krijgt de zorginstelling "om mensen goed te kunnen informeren, maar vooral om het af te bouwen".

Injecties thuis en in de kliniek

Excellent Care Clinics is gespecialiseerd in pijnbehandeling. Lidocaïne wordt daar al jaren voor gebruikt en dat is toegestaan. Artsen van de kliniek stellen dat ook patiënten met long covid er baat bij hebben. Ruim honderd mensen kregen het middel de afgelopen jaren. 

De behandelde patiënten moesten tot vier keer per dag zelf thuis lidocaïne-HP-β-CD inspuiten. Iedere zes weken kregen ze in de kliniek een injectie met lidocaïnehydrochloride. Volgens de kliniek werden hun klachten hiervan minder erg.

Geen toestemming 

Omdat lidocaïne niet is goedgekeurd voor het behandelen van long covidpatiënten, valt het middel buiten de reguliere zorg. Een onafhankelijke toetsingscommissie had toestemming moeten geven, en dat is niet gebeurd. Om die reden onderzocht de IGJ of de kliniek goede zorg heeft geleverd. 

Excellent Care Clinics heeft volgens IGJ op meerdere punten niet voldaan aan de normen voor goede zorg. Volgens de inspectie is de effectiviteit en de veiligheid en de veiligheid van het middel niet goed aangetoond. Ook zouden patiënten onvoldoende informatie hebben gekregen over de behandeling, de risico’s en het feit dat het om een niet-reguliere behandeling gaat. "Hierdoor bestaat een risico voor de patiëntveiligheid."

Binnenkort wordt besloten of de kliniek de regels voor medisch-wetenschappelijk onderzoek heeft overtreden. Dit staat los van het onderzoek van de inspectie.

Zaak tegen toetsingscommissie

De kliniek zegt dat de toestemming niet nodig was. De instelling vindt dat de toetsingscommissie, de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO), zijn boekje te buiten is gegaan.

Na kritiek van de commissie zouden ook andere instanties, waaronder de IGJ, negatief zijn geworden. Daarom wil de kliniek een rechtszaak aanspannen tegen de toetsingscommissie.

Bijwerkingen en belangenverstrengeling

De IGJ zegt dat de mensen die lidocaïne kregen relatief veel bijwerkingen hebben gemeld. Ook vindt de inspectie dat sprake is van belangenverstrengeling. Bestuurders van de kliniek hebben de patenten op de gebruikte vorm van lidocaïne, en hebben dus een zakelijk belang bij de uitkomsten van het onderzoek.

'Valse hoop'

Een artikel over de behandeling met lidocaïne verscheen in december in het wetenschappelijke blad eClinicalMedicine, met hulp van onderzoekers van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. De studie kreeg veel kritiek. Zo was er geen controlegroep die het middel niet kreeg. Daardoor is niet zeker dat de lidocaïne ervoor zorgde dat de toestand van de proefpersonen vooruitging.

Het Geneesmiddelenbulletin waarschuwde voor "valse hoop". Daarom hebben de VU-onderzoekers hun artikel teruggetrokken.

Al twee weken zeilen de Friezen er flink op los met hun traditionele skûtsjes. Komend weekend mag ook Enkhuizer Thomas de Boer eindelijk los. Hij doet mee in het Open Kampioenschap (IFKS) en vaart daarmee in de voetsporen van Jan Bakker, die in de jaren '80 het Friese feestje verpestte door bij zijn eerste deelname te winnen.

Ruim een week geleden schreven we over de opmerkelijke zege die Bakker boekte in 1985. De zeilwedstrijden waren en zijn een echt Fries feestje, maar daar trokken hij en zijn team uit Enkhuizen zich weinig van aan.

"Hij kwam uit met de Hollandse Nieuwe", vertelt Thomas de Boer over zijn voorganger. "Dat was het Enkhuizer skûtsje met drie haringen op het zeil, dus hij werd ook wel De Drie Haringen genoemd. Toen hebben wij gezegd: we geven dat boek een volgend hoofdstuk en we noemen ons schip De Drie Haringen."

De weduwe van Jan Bakker, Agnes Koot, vindt het erg mooi dat er nu weer Enkhuizers meedoen bij het skûtsjesilen. "Ik denk dat Jan erg trots zou zijn. Hij is toch degene die het initiatief heeft genomen. Dat het na zoveel jaar weer gebeurt... ik denk dat hij niet alleen heel trots, maar ook heel betrokken geweest zou zijn."

Het schip van Thomas en zijn compagnon Jorrit is flink verbouwd afgelopen winter. Er verdween een hoop gewicht en er zitten onder andere een nieuwe mast en giek op, vertelt de Enkhuizer trots: "We zijn weer helemaal terug."

Hij zegt dat omdat het team eerdere jaren ook meedeed met het kampioenschap. "We begonnen heel enthousiast in 2018, in 2019 trokken we het aardig door. Toen gooide corona roet in het eten. Daarna hebben we de draad weer opgepakt en gezegd: er komt een moment aan dat we de boel flink moeten verbouwen en veranderen om fatsoenlijk mee te kunnen doen. Dat is het afgelopen jaar gebeurd." 

Je hebt drie klassen bij het IFKS. Thomas en zijn team zitten in de C-klasse, maar hopen de komende jaren op te klimmen. "We hebben er echt heel veel zin in." 

Dat is dus wat ze niet willen dat u denkt!

Hugo de Jonge kon niks, en er kwamen tribunalen

Aflevering 3 alweer van onze nieuwe show die om de week verschijnt. De GeenStijl Premium Podcast: ongefilterde duiding bij de waan van de dag, waakzaam waar het moet, empathisch waar het kan. Eerste helft voor iedereen, tweede helft onderaan enkel voor GeenStijl Premium Leden - en dat is dus slechts 5 euro per maand.

Nu wordt het lollig

Rusland, Cuba of nog verder. NH Nieuws-panellid Jan Jansen (71) uit Alkmaar draait normaal zijn hand niet om voor een verre vakantie. Maar met alle onrust en oorlogen in de wereld zit hij nu een stacaravan aan het Markermeer, iets meer dan een half uur van huis. Al is hij daarin wel een uitzondering onder de leden van het panel, zo blijkt uit ons vakantieonderzoek. 

Bij het opendoen van de klapdeuren van zijn stacaravan kijkt Jan uit over het Markermeer. Op het dijkje staat een enorme kastanjeboom, waarvan je de bladeren hoort ritselen in de wind. "Dit is toch fantastisch", zegt hij. "Het water verandert hier elk kwartier van kleur. Je ziet reigers, futen en zwanen voorbijkomen."

11 jaar geleden kwamen Jan en zijn vrouw op de camping De Eenhoorn in Schardam terecht. Die is zes maanden per jaar open. Maar ondanks dat was Jan niet vies van een verre reis. "Rusland, Cuba, Maleisië, Georgië", noemt hij op. "En we wilden naar Albanië gaan."

Maar met alle onrust in de wereld, heeft die reislust een deuk opgelopen. Dat begon toen Jan samen met zijn broers op reis was in het zuiden van de Verenigde Staten vlak voordat de coronacrisis begon. "Toen zaten wij in het allerlaatste vliegtuig terug voordat de boel hier op slot ging. We hadden bijna voor langere tijd in Amerika vastgezeten", blikt hij terug. "Daardoor ben ik wat meer na gaan denken over de veiligheid en hoe je weg moet komen als iets misgaat."

Met oorlogen in het Midden-Oosten, Gaza en Oekraïne en de gevolgen daarvan, weet hij het zeker. Dus zit hij nu nog vaker met zijn vrouw op de camping aan het water. "Zo vaak als we kunnen", lacht hij. 

Panelleden als Jan zijn in de minderheid

De Alkmaarder is echter wel in de minderheid als het gaat om het aanpassen van vakantiegedrag door de onrust en oorlogen in de wereld. 

Meer dan de helft van de NH Nieuws-panelleden zegt er namelijk nauwelijks tot helemaal geen rekening mee te houden. Meerdere mensen zeggen dat ze hun vakantie ver van tevoren hebben geboekt en dat ze er daardoor minder rekening mee houden. 

Zo ook een anoniem panellid uit Schagen. "De vakantie was al geboekt voor de oorlog in het Midden-Oosten. Bovendien verwachten we niet veel problemen in Denemarken."

Ook anderen denken dat het zo vaart niet zal lopen. "Ik blijf in Europa, ik verwacht geen inval van Zweden en een drone-aanval op mijn camper lijkt mij ook sterk", reageert Sil uit Haarlemmermeer.  "Ik reserveer wel meer geld voor brandstof."

Hoe passen de panelleden hun vakantie aan?

19% van het panel zegt wel rekening te houden met de onrust in de wereld, bij het maken van de vakantieplannen. Een kwart doet dat in redelijke mate.

Van deze groep zegt bijna de helft de plekken te vermijden waar het onrustig is. "Wij hebben in mei de vakantie aangepast. We zouden naar Jordanië gaan, maar zijn naar Ibiza geweest", zo vertelt Kirsten uit Purmerend. 

Veel genoemd is ook geen verre reizen te maken of in Nederland op vakantie te gaan. Een kleine groep zegt niet te gaan vliegen, schrapt de vakantie helemaal of zegt daarom pas last minute te gaan boeken.

Daarnaast spelen ook de kosten een rol bij het boeken van de vakantie. "Gewoon geen geld om op vakantie te gaan, omdat het levensonderhoud té duur is nu", reageert een anoniem panellid uit Purmerend.

Ooit nog een verre reis? 

Door dat half uurtje rijden heeft Jan daarbij ook veel meer waardering gekregen voor Noord-Holland. "Je kan hier precies zien hoe Nederland is ontstaan en ingepolderd."

Als de wereld in rustiger vaarwater zou komen, zou Jan dan weer op verre reis gaan? "Nee, niet zo snel."

PRO kreeg de gemeenteraad deze week flink over zich heen en het ouderwetse 'treintje' naar de interruptiemicrofoon was terug. Hoe gaat het verder met het bestuurlijke stelsel?  Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder: hoe hield Femke Halsema zich staande tijdens de corona-enquête, en waarom stelde Rob Jetten teleur tijdens zijn debuut bij Keti Koti?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.

Femke Halsema is vanmorgen in Den Haag ondervraagd door de enquêtecommissie Corona. De burgemeester werd verhoord omdat ze tijdens de pandemie de burgemeester was van Amsterdam en daarom ook voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland: "Alles wat wij in Amsterdam deden, werd al snel een nationaal symbool." 

De commissie ondervraagt van mei tot september de kopstukken van de coronacrisis, over verschillende thema's. In deze vijfde week van de verhoren staat de avondklok en de maatschappelijke onrust die bij de pandemie kwam kijken centraal. Iedereen die een oproep krijgt om verhoord te worden, is verplicht om mee te werken en wordt onder ede verhoord. 

Impact op jongeren 

Hoewel de avondklok en maatschappelijke onrust in het verhoor centraal staan, begint de ondervraging met een onderwerp dat een week eerder al werd besproken, namelijk de positie van jongeren. De vragen worden gesteld door commissielid Annelotte Lammers van Groep Markuszower. Het is een onderwerp waar de burgemeester zich meermaals over heeft uitgesproken en vandaag herhaalt Halsema dat de impact op jongeren "een van de meeste verschrikkelijke gevolgen van de pandemie" is geweest. "In mijn stad wonen veel kinderen en jongeren kleinbehuisd. Je zag razendsnel een isolement toenemen." 

Aan het begin van de pandemie wordt daarom onder leiding van de burgemeester de Tijdelijke Werkgroep Sociale Impact opgericht. "We wilden voor het kabinet schetsen wat de effecten waren en wat de sociale impact was", vertelt ze. "En daarmee een route voorstellen om de meest negatieve effecten te dempen. Daarvoor hebben wij een verslag uitgebracht en aan het kabinet voorgelegd."

Op de vraag hoe dat rapport is ontvangen door het kabinet, blijft Halsema even stil om haar woorden te kiezen. "Ik denk dat men niet de vrijheid voelde om de negatieve sociale effecten op jongeren en kwetsbaren om te zetten in beleid", zegt ze. "Daarvoor was de angst voor besmetting te groot. Uiteindelijk was het effect dan dat we de gevolgen dan maar hadden te slikken." Volgens Halsema waren er constante duivelse dilemma's die er ook voor zorgden dat het proces van de werkgroep stagneerde. 

Noodverordening 

Het volgende verhooronderwerp gaat over de noodverordening die werd ingesteld tijdens de pandemie, en door Halsema als voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland werd ondertekend. Gevolgen daarvan waren onder andere samenscholingsverboden, sluitingsverplichtingen voor de horeca en de avondklok.

"We hebben eigenlijk twee jaar onder GRIP 4 geleefd", zegt Halsema tegen André Poortman (CDA), die nu het vragenstellen heeft overgenomen van Lammers. "Dat is eigenlijk het hoogste crisisniveau dat een regio kent." Gevolgen daarvan waren dat Halsema als burgemeester niet alleen een aantal bevoegdheden van burgemeesters in de regio overnam, maar ook dat de "gemeenteraden op afstand kwamen te staan." Ze geeft toe dat de democratische orde daardoor voor een lange tijd opzij is geduwd.  De burgemeester noemt die keuzes te verdedigen, "maar ik vind het terugkijkend wel kwetsbaar." 

Poortman verwijst naar een artikel van de NOS, dat in augustus 2020 uitkwam, toen de noodverordeningen net een aantal maanden in werking waren. In het artikel wordt kritiek geuit op het democratische proces tijdens de pandemie. Halsema schrijft destijds dat artikel met "toenemend ongemak" te hebben gelezen.

Op de vraag waar dat ongemak vandaan kwam, antwoord Halsema dat ze als burgemeester in een lastige positie werd geplaatst. "Doordat onze handtekeningen onder die noodverordeningen stonden, werden wij cruciaal in het besluitvormingsproces dat landelijk werd besproken. Daardoor werden wij degenen die het landelijk beleid aftekenden, en dus ook een verantwoordelijkheid droegen."

Repressie

Halsema vertelt dat door die situatie de nadruk in toenemende mate kwam te liggen op repressie. "Dat maakte dat je als burgemeester steeds meer een sheriff werd", zegt ze. "Wij hebben medio 2020, toen alle maatregelen er weer af gingen, in Amsterdam 5500 boetes uitgedeeld. Dat waren geen criminelen, maar gewone inwoners." 

De burgemeester vertelt ook dat ze het als zwaar heeft ervaren om haar handtekening te plaatsen onder de eerste noodverordening. "Omdat je zo diep ingreep op de vrijheden van je eigen inwoners. Het was onvermijdelijk, maar diep ingrijpend."  

Wat het proces volgens Halsema nog ingewikkelder maakte, is dat de Tweede Kamerverkiezingen eraan kwamen. "De Kamer stond al behoorlijk in de verkiezingsstand. Veel discussies werden ook op die manier gevoerd", zegt Halsema. "Ik heb het gevoel dat daardoor een steeds grotere nadruk kwam te liggen op handhaving en repressie, en dat de Tweede Kamer daar ook een zwieper aan gaf."

Sowieso is Halsema kritisch op de rol van de Tweede Kamer tijdens de pandemie. "Ergens in de winter van 2020 raakte de overheid haar bevolking kwijt en dat heb ik als de treurigste periode ervaren", vertelt ze. "Ik vind dat de Tweede Kamer daar geen onverdeeld goede rol in heeft gespeeld."

Avondklok 

Halsema geeft toe dat ze ook wel eens akkoord is gegaan met maatregelen waar ze over twijfelde. "Zeker omdat de maatregelen soms ook steeds idioter werden." Poorthuis slaat aan op de term die Halsema daar kiest en vraagt om toelichting. "Ik kan mij herinneren dat de clubs op gegeven moment open mochten, maar dat die wel om twaalf uur dicht moesten. Dat soort maatregelen gingen te ver." 

Lammers neemt het gesprek weer over en wil het hebben over de avondklok, welke een van de meest controversiële coronamaatregelen was. Halsema zegt daar vanaf het begin principieel kritisch op te zijn geweest. "Het doel heiligt niet altijd alle middelen, en voor mij was de avondklok vrijheidsontneming. Het ging mij echt te ver." Ook praktisch zegt de burgemeester er bezwaren tegen te hebben. "Je zag in Amsterdam veel jonge kinderen die in hun pyjama voor de avondklok naar hun vriendjes gingen, en daar dan bleven logeren. Dat was volgens mij niet de bedoeling bij de instelling van de avondklok." 

Halsema haalt de dood van Pepijn Remmers aan als een van de gevolgen van de impact van maatregelen zoals de avondklok. De jongen overleed in een tentje aan de ring in Noord aan een koolmonoxidevergiftiging. "Daarin werd een rechtstreekse relatie gelegd en dat stond voor mij symbool voor de enorme problemen en de emotionele tragiek voor veel jongeren. Dat was rond dezelfde periode als wanneer de avondklok werd ingevoerd."  

Black Lives Matter-protest  

Na een korte schorsing wordt de ondervraging weer opgepakt door Poorthuis, die Halsema vragen stelt over het ingrijpen bij de verschillende coronademonstraties. "Onvermijdelijk en omstreden", is daarop haar bondige antwoord. Bij de vraag om toelichting begint ze uit zichzelf over de Black Lives Matter protesten van 1 juni 2020, waarna Halsema flink onder vuur kwam te liggen omdat ze niet ingreep. Ze overleefde toen meerdere moties van wantrouwen en bleef aan als burgemeester.

Eerder in het verhoor ging het ook al kort over de demonstraties. Voorzitter Daan de Kort stelde Halsema toen al een directe vraag over of ze ooit heeft overwogen af te treden. Daarover is de burgemeester stellig: "Nee", zegt ze. "Ik vond dat ik mijn plicht had na te leven als bestuurder, hoe ingewikkeld ik dat ook vond."

"Onder mijn verantwoordelijkheid werd de afstand niet gehandhaafd", zegt ze over de Black Lives Matter protesten. "In de maanden daarna hebben we geprobeerd om demonstraties beperkt te laten plaatsvinden, maar ze tegelijkertijd zo controleren dat mensen niet besmet werden." Ze herinnert zich het systeem van stippen leggen op het Museumplein, waar mensen op konden staan. "Als je eraan terugdenkt, is het absurdistisch, maar dat is wat we deden." 

Vergrootglas op Halsema en Amsterdam

"Amsterdam, en ik in het bijzonder, lagen enorm onder een vergrootglas." Dat was volgens de burgemeester vanaf het Black Lives Matter-protest. "Mensen vroegen zich af: wil zij wel handhaven?" Volgens Halsema werd ze daarna door de media voortdurend bevraagd over of en hoe ze zou gaan handhaven. "Dan is het ook nog eens zo dat veel van de media zich concentreert in Amsterdam, dus veel van de camera's zijn al in Amsterdam", legt ze uit. "Alles wat wij in Amsterdam deden, werd al snel een nationaal symbool." 

Demonstraties Museumplein

Als Halsema terugblikt op de coronademonstraties op het Museumplein, herinnert ze zich dat het "ingewikkeld opereren" was, omdat er verschillende groepen demonstranten waren. Daarnaast kwamen mensen, ondanks een demonstratieverbod met het idee om een kopje koffie te gaan drinken op het Museumplein, en dat was volgens Halsema lastig te verbieden. 

"In het begin grepen we heel snel in, dan begon de demonstratie om 14.00 uur en grepen we om 14.30 uur in", herinnert ze zich. Ze geeft aan dat er in latere fases met de protestorganisatoren contact werd gehouden om het ingrijpen zo lang mogelijk uit te stellen. "Daar spreekt het diepe ongemak ook dat wij hadden, want we hadden te handhaven." 

Op de vraag of het ingrijpen van de politie bij demonstraties buitenproportioneel was, is de burgemeester stellig: "Je hebt demonstraties die soms uit de hand liepen, en je hebt rellen. Dat waren niet de demonstranten, dat waren gewoon jongeren die in de wijken containers in de fik staken omdat ze het niet eens waren met de avondklok." Ze erkent dat er een aantal individuele situaties zijn geweest waarin de politie te hard heeft ingegrepen, "maar ik neem verantwoordelijkheid voor het politieoptreden in het geheel, en ik vind dat dat in de omstandigheden noodzakelijk en proportioneel was." 

Poortman wil nog weten of er een verband was tussen het politie-ingrijpen en het uit de hand lopen van demonstraties. "Hoe meer beperkingen je oplegt aan demonstraties, hoe eerder de politie heeft op te treden en hoe groter het risico is op escalatie", zegt ze daarover. 

Halsema pleitte tijdens de pandemie wel voor landelijke richtlijnen in het demonstratiebeleid, maar die vonden geen succes. "Ik denk dat het Rijk terugdeinsde voor een landelijke verantwoordelijkheid voor het lokale demonstratierecht, wat op zichzelf ook te verdedigen valt." Op de vraag of Halsema zich op dit punt landelijk voldoende gesteund voelde in haar aanpak: "In de beginfase is dat wel eens problematisch geweest." 

Mondkapjes

In de zomer van 2020 pleitte Halsema voor een mondkapjesplicht, omdat "het aantal besmettingen in Amsterdam sneller opliep dan waar dan ook." Volgens Halsema was het in de stad praktisch onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden, vanwege de smalle straten, de drukte en het feit dat een groot deel van Amsterdam uit water bestaat. "Je kon je kont niet keren, maar wij wilden voorkomen dat mensen weer thuis moesten gaan zitten", vertelt ze. "Met die mondkapjes hoopten we dat we ervoor konden zorgen dat het besef van het gevaar zichtbaar zou worden op straat, en dat we daarmee konden voorkomen dat we weer in een lockdown zouden komen." 

Het Outbreak Management Team (OMT) was in die tijd juist geen voorstander van de mondkapjes, omdat er vrees was dat mensen daardoor juist dichterbij elkaar zouden komen. "Ik wist dat niet", zegt Halsema daarover. "Ik ben geen wetenschapper. Ik wist alleen dat in andere landen en steden wel de mondkapjes werden ingevoerd, dus ik was verbaasd over de stelligheid waardoor het werd afgeraden." Ze voegt daar nog aan toe dat er tegenwoordig nog steeds geen onderzoek is geweest dat aantoont dat mondkapjes dragen wel of niet voordelig zouden zijn. "Ik dacht: baat het niet, dan schaadt het niet." 

Opiniestuk burgemeesters

In de laatste fase van de lockdown schrijft Halsema samen met andere burgemeesters een opiniestuk in de Volkskrant, waarin ze spreekt van een "repressieve overheid die tegenover haar eigen burgers komt te staan." Halsema twijfelt zichtbaar als haar gevraagd wordt wat de reden van het schrijven van deze brief was.

"Allereerst was de dreiging toen minder", begint ze. "Maar inwoners van een land kunnen niet jarenlang in zulke ongewone omstandigheden leven. De ratio in veel maatregelen was gewoon verdwenen. Kappers mochten wel open zijn, maar theaters niet. We vonden dat het kabinet te weinig naar voren bewoog, dus daarom hebben we die brief geschreven." Ze voegt daar nog aan toe dat de brief uiteindelijk door ruimt tweehonderdvijftig burgemeesters is ondertekend. 

"De pandemie nam meer de vorm aan van een griep, en we vonden dat het ook die behandeling moest gaan krijgen. Mensen moesten hun leven weer gaan lijden, want het leven was te lang in de wacht gezet." Volgens Halsema voelde het kabinet destijds weinig ruimte om de teugels te laten vieren. "Ik weet nog dat ik heb voorgesteld om te stoppen met beboeten, en terug te gaan naar dringend adviseren. Dat waren echt ingewikkelde discussies die we met elkaar voerden." 

Halsema eindigt haar verhoor met een advies: "Ik heb wel een het gevoel gehad dat lokaal en landelijk bestuur tegenover elkaar stonden. Er werd ook goed samengewerkt en er was veel contact, maar benut de lokale ervaring vooral bij een nieuwe crisis", zegt ze. "Wij zien hoe mensen wonen, wij weten wat er achter voordeuren gebeurt. Gebruik die kennis." 

De coronaverhoren lopen nog tot en met september, de uitkomst van het definitieve onderzoeksrapport komt aan het begin van 2027. 

Poepbacteriën of vervuild water. Dit jaar heeft Waternet al meerdere keren een kookadvies afgegeven voor het water, omdat het om een van deze redenen niet veilig zou zijn. Dat kwam nooit zo vaak voor, maar sinds 2025 neemt dat aantal opeens flink toe. Waarom geeft Waternet steeds vaker een kookadvies?

Werengouw, Holendrechtplein, Zaanstraat, Nicolaas Maesstraat en de Anton Waldorpstraat. Het zijn een aantal voorbeelden waar Waternet dit jaar al een waarschuwing voor heeft afgegeven. Kook het water, zo luidt het advies. 

Wil je water gebruiken om wat te drinken, om eten klaar te maken, fruit te wassen of je tanden te poetsen? Zorg dan dat je eerst het water drie minuten kookt, anders kan het zo zijn dat het water niet veilig is. 

Poepbacteriën

In het verontreinigde water kunnen onder andere de bacteriën E. coli en enterokokken voorkomen. Deze bacteriën komen van nature voor in onze darmen en in de darmen van dieren. Ze helpen bij het verteren van voedsel en beschermen het lichaam tegen andere schadelijke bacteriën. Omdat de bacteriën in de darmen voorkomen, worden ze in de volksmond ook wel poepbacteriën genoemd.

Maar wat als je een van deze bacteriën binnenkrijgt? Het kan leiden tot diarree, buikpijn, misselijkheid en overgeven. Het RIVM stelt dat als je het binnenkrijgt, de poepbacteriën je altijd ziek maken. Zwangere vrouwen en mensen met een lage weerstand lopen meer risico op klachten. 

Steeds vaker koken

Kookadviezen kwamen in de stad nauwelijks voor. Het ging om een enkele keer per jaar. Sinds vorig jaar nam dat aantal behoorlijk toe. In 2025 gaf Waternet twaalf keer een advies. Dit jaar staat de teller al op elf waarschuwingen. 

Volgens Waternet komt dat niet doordat de waterkwaliteit van de stad achteruit zou zijn gegaan. "Waternet heeft een van de veiligste drinkwatersystemen ter wereld." De toename aan kookadviezen komt door een nieuwe, gevoeligere meetmethode en doordat er meer werkzaamheden aan het drinkwaternet plaatsvinden. "Kookadviezen geven we juist uit voorzorg om dat hoge niveau het drinkwatersysteem te waarborgen."

Het leidingnetwerk in de stad is namelijk op veel plekken aan vervanging toe. Bij werkzaamheden aan de leidingen of bij scheurtjes in verouderde leidingen kan de poepbacterie in aanraking komen met het schone water. 

Nieuwe test

Waternet test al jaren bij werkzaamheden de waterkwaliteit vanwege de mogelijkheid van de poepbacterie; daar is het drinkwaterbedrijf ook wettelijk toe verplicht. Sinds 2024 gebruiken ze daar wel een nieuwe methode voor. Volgens Waternet is die sneller en gevoeliger. "Hierdoor signaleren we mogelijke afwijkingen eerder en vaker."

Voorheen werd er getest met de zogenoemde kweekmethode. Daarin werd een monster gehaald uit het water en moest dat eerst drie dagen op kweek staan voor er kon worden gezien of er een poepbacterie in het water zat.

Maar drie dagen wachten is een lange tijd, zeker er daarna pas maatregelen kunnen worden getroffen, zoals chloren of een kookadvies. Daarom werkt Waternet sinds een paar jaar met een PCR-test, een soort coronatest voor water. Als de bacteriën in het water zitten, dan geeft de test dat aan. In plaats van drie dagen op kweek, komt de uitslag al na zeven uur. Daardoor is er veel sneller bekend of het water besmet is. 

Strikte protocollen

Waternet wil benadrukken dat het niet zo is dat bij alle werkzaamheden er ook poepbacteriën in het water terechtkomen. Zo worden de leidingen gedesinfecteerd, gespoeld en wordt er hygiënisch gewerkt. 

Als er wel een bacterie wordt aangetroffen, kan Waternet overgaan op een kookadvies voor bewoners die gebruikmaken van de specifieke leiding. In de dagen daarna wordt het water gemonitord en blijft het kookadvies gelden totdat het water weer schoon is. 

Burgemeester Femke Halsema wordt maandag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Coronabeleid. Ze zal worden ondervraagd over de invoering van de avondklok in 2021 en de daaropvolgende onrustige periode. Halsema was tegen de invoering van de avondklok door de landelijke overheid bleek later. 

Het verhoor zal onder andere gaan over haar beleid als gemeentebestuurder ten opzichte van de rijksoverheid. Halsema zei te hebben getwijfeld of ze de avondklok wel wilde uitvoeren. Ze vond vooral dat jongeren te zeer door maatregelen beperkt werden.

De verwachting is dat Halsema ook zal worden ondervraagd over demonstraties tijdens de coronaperiode. Zo ontbond ze in mei 2020 de drukbezochte Black Lives Matter-demonstratie niet. Wel greep ze in bij meerdere grote demonstraties tegen het coronabeleid.

De parlementaire commissie verhoort negen weken lang beleidsmakers en betrokkenen uit de coronacrisis. De commissie bestaande uit Tweede Kamerleden doet onderzoek naar hoe de volksgezondheid en andere maatschappelijke belangen door de overheid zijn afgewogen tijdens de coronaperiode. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument van de Tweede Kamer. Ook voormalig premier Mark Rutte, minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en ic-arts Diederik Gommers moesten langskomen.

In een AT5-reportage vertelde Halsema dat ze de avondklok een onverantwoorde maatregel vond:

Burgemeester Femke Halsema wordt maandag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona over haar coronabeleid. Ze zal worden ondervraagd over de invoering van de avondklok in 2021 en de daaropvolgende onrustige periode. Halsema was tegen de invoering van de avondklok door de landelijke overheid bleek later. 

Het verhoor zal onder andere gaan over haar beleid als gemeentebestuurder ten opzichte van de rijksoverheid. Halsema zei te hebben getwijfeld of ze de avondklok wel wilde uitvoeren. Ze vond vooral dat jongeren te zeer door maatregelen beperkt werden.

De verwachting is dat Halsema ook zal worden ondervraagd over demonstraties tijdens de coronaperiode. Zo ontbond ze in mei 2020 de drukbezochte Black Lives Matter-demonstratie niet. Wel greep ze in bij meerdere grote demonstraties tegen het coronabeleid.

De parlementaire commissie verhoort negen weken lang beleidsmakers en betrokkenen uit de coronacrisis. De commissie bestaande uit Tweede Kamerleden doet onderzoek naar hoe de volksgezondheid en andere maatschappelijke belangen door de overheid zijn afgewogen tijdens de coronaperiode. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument van de Tweede Kamer. Ook voormalig premier Mark Rutte, minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en ic-arts Diederik Gommers moesten langskomen.

In een AT5-reportage vertelde Halsema dat ze de avondklok een onverantwoorde maatregel vond:

De hoorzittingen voor de nieuwe stadsdeelbestuurders zijn achter de rug, en ze telden alleen maar verliezers. Wat zegt dat over de geloofwaardigheid van de stadsdelen? Nicolaï Brannan van AT5, David Hielkema van Het Parool en Marijn Schrijver van De Telegraaf bespreken in de podcast Politiek aan de Amstel de bubbel van de Stopera.

Verder: hoe gaat Halsema het doen bij de corona-enquête, en maakt het de gemeente hypocriet als ze wel reclame voor vlees verbiedt, maar de kantine nog vol vlees ligt?

Luister de podcast via Spotify door hier te klikken (met beeld). Liever Apple? Dat kan hier.